Hoe drink jij je koffie het liefst?

Espresso, cappuccino, flat white? De weg kwijt? We leggen het je uit.
Hoeveel varianten koffie je ook kunt bestellen in je favoriete koffiebar of zelf thuis kunt maken, de basis is altijd een espresso.
Omdat we ’t zelf ook altijd vergeten hebben we de meest gebruikte varianten voor je in een infographic gezet.

De basis: espresso

De basis is dus altijd een goed gezette espresso. Als koffieliefhebber moet je toch echt weten dat espresso een zetwijze is van koffie. Volgens Italianen wellicht de enige zetwijze, maar er zijn meer. Maar goed, de espresso.

Een goed gezette espresso, let vooral op het woordje ‘goed’. Want er kan een hoop fout gaan bij het maken van een espresso. We zullen er ooit nog wel eens iets over schrijven, maar we focussen ons hier op de juiste zetwijze.

Op de espresso zijn 2 bekende variaties: de ristretto en de doppio.

Espresso

Voor een goede espresso heb je een goede molen nodig. De koffiebonen moeten (zeer) fijn en consistent gemalen zijn. Maal 7 tot 9 gram koffiebonen. De hoeveelheid is afhankelijk van de maling en de druk van de espressomachine. Meestal is de hoeveelheid koffiebonen en de maalgraad het enige wat je kunt instellen. Daarom is de koffiemolen het belangrijkste stuk gereedschap voor de (thuis) barista.

Pomp nu circa 30 ml heet water (90 tot 96 graden Celcius) door de koffie. Hierbij moet de doorlooptijd 25 tot 30 seconden zijn. Dit is een belangrijke regel. Te kort resulteert in slootwater, te lang in bittere drab. En het enige stuurinstrument om deze variabelen op elkaar af te stemmen is de instelling van de koffiemolen.

 

Ristretto

Een ristretto is een halve espresso. Alle variabelen zijn gelijk, alleen stop je na circa 15 seconden. Het resultaat is een halve hoeveelheid koffie in je kopje. Super sterk. Voor de liefhebber.

Zowel de ristretto als de espresso drink je uit een kopje van 8cl.

Doppio

De dubbele espresso. Verdubbel de hoeveelheid koffie en water. In dezelfde doorlooptijd geeft dat een dubbele hoeveelheid koffie.

De slimme rekenaar zal nu vragend kijken… Inderdaad, daarom is de filterdrager van de doppio anders die voor de (enkele) espresso.

Espresso Macchiato

Een goed gezette espresso met met een beetje perfect opgeschuimd (of geklopt) melkschuim. Alleen het schuim dus. Eerst de espresso in het kopje, daarna met een theelepeltje een beetje schuim op de cremalaag leggen.

Cortado

Een espresso met een beetje warme melk en een beetje schuim. Wel in een klein espressokopje geserveerd.

Dit lijkt wel een beetje op een cappuccino. Alleen met minder melk en melkschuim.

Espresso con panna

Voor de levensgenieter is deze variant bedacht. In het calvinistische Nederland zie je ‘m eigenlijk nooit op de kaart staan. Deze variant is een perfecte espresso afgetopt met een laagje slagroom.

Cappuccino

Iedereen kent de cappuccino. Espresso, melk en melkschuim, van alle drie evenveel.

Hoe maak je binnen 40 seconden een Cappuccino? Begin met de espresso. Maal de verse koffiebonen (van Cobra Coffee natuurlijk). Terwijl je machine in 30 seconden de espresso maakt, schuim je de melk op. Perfect opschuimen levert een kan vol fijne schuim. Schenk nu het melkschuim in de koffie. In een kopje van 15 cl past het precies. Zie hoe 2/3 zich vult met koffie met melk en 1/3 schuim er bovenop.

Een dubbele espresso is alles dubbel, dus ook meer melk. Wil je een drankje met meer koffie dan melk? Bestel dan een cappuccino met een extra shot koffie.

 

Americano

Lijkt nog het meest op ‘onze’ koffie. Zeg je in een espressobar dat je koffie wilt, dan krijg je een Americano. Bij een Americano wordt eerst de kop voor de helft gevuld met kokend water. Daarna wordt hier een espresso in gezet. Niet andersom.

Lijkt op een Lungo, maar is zachter van smaak.

Lungo

Wordt vaak verward met de Americano, maar is toch wezenlijk anders. Een Lungo is eigenlijk een espresso die net zolang mag doorlopen totdat de kop vol is. Hier wordt dus de 30 seconden extractietijdregel van de espresso overtreden. De straf op deze overtreding is een bittere vloeistof die vaag doet denken aan wat het had kunnen zijn.

Caffé Latte

De minst begrepen variant. Een Caffé Latte bestaat uit een espresso, dus die 30 ml, met 2 delen melk en een beetje melkschuim. Meer melk dan koffie dus. Daarom heet ‘ie ook wel café au lait. Bestel je een Latte, dan krijg je een Caffé Latte.

Wil je een serieuze Café Latte maken, zorg dan dat je koffiebonen zich hiervoor lenen. Voldoende krachtig en hoog in de zuren. Anders blijft er weinig van de koffie over.

Flat White

Een Flat White komt aardig overeen met wat we vaak een dubbele cappuccino noemen, alleen met minder schuim. Twee delen koffie, twee delen melk en beetje melkschuim. Gebruik gewoon je espressokoffieboon.

Deze is een stuk ‘sterker’ (wat dat dan ook mag betekenen) dan de Caffé Latte.

Latte Macchiato

Een kunstwerk in een glas, dat is de Latte Macchiato. Of kortweg Macchiato.

De Macchiato wordt vaak in een iets hoger smaller glas gemaakt. De koffie lijkt te zweven tussen het melk en het melkschuim.

De Macchiato bestaat uit relatief veel melk. Besteed daarom veel aandacht aan de kwaliteit van de espresso.

Wil je ook een Macchiato maken? We leren het je…

 

Toveren met zwaartekracht?

Bij een cappuccino schenk je melkschuim in de koffie. Dit melkschuim bestaat uit heel kleine belletjes. Microfoam wordt het ook wel genoemd. Als je te lang wacht, dan zal het microfoam uiteenvallen in melk en melkschuim. De koffie en de melk mengen onmiddellijk. Enkel het melkschuim, dat zich vanzelf afscheidt van de melk, drijft er bovenop. Het is bij een cappuccino belangrijk om een microfoam in de koffie te schenken. Daarom schuim je de melk op terwijl je espresso doorloopt (of pas daarna).

Bij de Latte Macchiato doe je ’t precies andersom. Eerst de melk opschuimen, even laten staan en daarna de koffie bij de melk. Stapsgewijs:

  1. Schuim je melk in een kan. Maak gewoon een microfoam.
  2. Schenk het microfoam in een groot glas. Let op dat er nog ruimte in het glas blijft om de espresso toe te voegen.
  3. Laat de melk in het glas staan. Je zult zien dat de melk en het melkschuim binnen enkele seconden al twee lagen gaan vormen. Niet meer roeren of walsen!
  4. Zet nu je espresso.
  5. Schenk nu heel behoedzaam de espresso in het midden van het glas. Espresso is lichter dan melk en blijft op de melk drijven. tip: schenk voordat je de espresso in de melk giet eerst een paar druppeltjes kokend water in de melkschuim.
  6. Om het af te ronden leg met een lepeltje nog een klein dotje melkschuim op het gaatje die de espresso in het melkschuim heeft gemaakt.

Welke koffiebonen kies je voor jouw espresso(variant)? Dat is natuurlijk voornamelijk een kwestie van smaak. Maar als je ons om advies vraagt, dan weten we ’t wel.

Er zijn drie aspecten die hierbij een rol spelen:

  1. Wat de espressozetwijze onderscheidt van alle andere is de korte extractietijd. De gemalen koffieboon komt slechts 30 seconden in contact met water. De karakteristiek van de boon moet dus toestaan om in korte tijd zoveel mogelijk aroma in het water op te lossen.
  2. Daarbij mag het karakter van de koffieboon niet verloren gaan door de zetwijze. Sterker nog, je wilt het beste uit de boon halen.
  3. Tenslotte moet ook het toevoegen van melk, wat natuurlijk een belangrijke component van de espressovariaties is, de koffie versterken in plaats van verslappen. Dat heeft te maken van de zuurgraad (ook wel aciditeit genoemd) van de koffie.

Grofweg kun je onze koffiebonen in twee groepen verdelen: de melanges en de singles.

Singles

Om met die laatste te beginnen, de singles: dat zijn koffiebonen uit één specifiek land, streek of zelfs plantage. Omdat koffie een natuurproduct is, zal de smaak zeer bepaald worden door omgevingsfactoren als grondsoort, temperatuur, zonuren, hoogte en hoeveelheid regen. Deze factoren veranderen voortdurend en geven de singles een karakteristieke smaak, welke dus ook per jaar kan veranderen. De unieke smaak van de singles wil je niet teniet doen door ze te donker te branden. Hierdoor zijn ze namelijk minder in staat om hun aroma in korte tijd over te brengen op het water. Het is daarom erg lastig om van een single te zeggen dat deze wel of niet geschikt is voor de espressozetwijze. Er zijn gewoon te veel variabelen die niet beheersbaar zijn (zonder in te boeten op kwaliteit, en dat willen we niet). Dat betekent niet dat de singles niet/nooit geschikt zijn, het is een kwestie van smaak.

Melanges

De veilige keus voor espresso is daarom één van onze melanges. Een melange is samengesteld uit een aantal singles. De verhouding is echter zo gemaakt dat smaak en karakter het beste tot hun recht komen in de espressomachine. Wij zorgen ervoor dat de verhouding van de verschillende koffiebonen altijd optimaal is én altijd leidt tot dezelfde smaak in de espresso.

Tenslotte nog over de melk. Een iets zurige of frisse koffie kan het beste gecombineerd worden met melk. De melk neutraliseert de rinsheid uit de koffie. De koffie wordt zachter zonder aan kracht te verliezen. Italianen houden van koffie die hoog in z’n zuren zit, Hollanders iets minder. Daarom drinken wij graag de hele dag cappuccino, wat voor een Italiaan onbegrijpelijk is.

Maar voor dit alles geldt toch vooral dat je je eigen smaak moet volgen!